Hoe een levendige stad leefbaar houden?

Bijna één op drie verplaatsingen doen we met het oog op ontspanning en vrije tijd. Dat is evenveel als ons woon-werkverkeer. Maar wanneer een massa mensen op korte tijd op één plek samenkomen, zoals voor evenementen, dan staat de leefbaarheid van een stad enorm onder druk. Hoe kunnen organisatoren de verplaatsingen van en naar evenementen optimaliseren? Onderzoeker Liese Exelmans van het expertisecentrum Publieke Impact van Karel de Grote Hogeschool geeft enkele waardevolle tips.


Het afgelopen jaar gebeurde drie op de vier verplaatsingen naar een evenement met de auto. Zelfs voor zeer korte reistijden van vijf minuten of minder kiest nog de helft voor ‘Koning Auto‘. Dat leert ons onderzoek naar mobiliteitskeuzes van bezoekers. Het openbaar vervoer is daarentegen weinig populair: het neemt slechts zeven procent van evenementverplaatsingen voor haar rekening.


De redenen voor die mobiliteitskeuzes hoeven we niet ver te zoeken. In tegenstelling tot woon-werkverkeer zijn evenementen vaak eenmalig en staat ontspanning voorop. Veel bezoekers willen zich vooral zorgeloos verplaatsen van huis tot podium. De auto is voor velen het symbool van dat reisgemak, die letterlijke ‘auto-nomie’.


In een ideaal scenario wordt een evenement aangepast aan de locatie en dus enkel daar georganiseerd waar de infrastructuur het toelaat, waar men rekening kan houden met gangbare verkeersstromen en waar ook het lokale leven beter wordt als ‘host’ van het evenement. Denk aan een goede bereikbaarheid, een uitgeruste stadsinfrastructuur en een nauwe samenwerking met lokale overheden en handelaars.

In de praktijk wordt de locatie vaak aangepast aan het evenement met tijdelijke mobiliteitsingrepen, zoals omleidingen en geïmproviseerde randparkings.


Het beeld van wildparkeerders, dichtgeslibd verkeer en gefrustreerde inwoners doemt in dit scenario al snel op. Een mobiliteitsplan op maat kan wonderen doen, maar dat vraagt natuurlijk om de nodige investering.


Welke kleine, rendabele stappen kan een organisator intussen nemen om werk te maken van een betere, duurzamere mobiliteit?


  • Kruip in de leefwereld van de bezoekers

Welk type bezoekers trekt jouw evenement aan? Hoe verplaatsen zij zich gewoonlijk? En wat zijn de drijfveren voor hun mobiliteitskeuzes? Een jonger publiek zal zich bijvoorbeeld gemakkelijker tot de fiets, step of bus laten overtuigen, daar waar jonge gezinnen vaak noodgedwongen voor de auto kiezen. Bezoekers uit landelijke gebieden hebben nu eenmaal een sterker automatisme om de auto te nemen dan stadsmussen.


  • Communiceer duidelijk over de vervoersopties

Onze onderzoeksresultaten tonen aan dat bezoekers snakken naar heldere informatie over de bereikbaarheid van het evenement. Een deel van hun reisgemak ligt in het aanbod van een vooraf bepaald vervoersplan: de organisator stippelt een optimale route uit, legt shuttlebussen in vanuit enkele goed bereikbare hubs, of zorgt voor een combiticket met vrij of goedkoop gebruik van openbaar vervoer. Die combitickets winnen enorm aan populariteit. Mensen zijn bijna unaniem bereid om voor die optie te kiezen, als die bestaat ten minste. Als je bezoekers al bij de aankoop van hun toegangsticket kan engageren voor een bepaalde vervoersoptie, dan is de kans het grootst dat ze die ook volgen.


  • Bied kant- en klare oplossingen aan

Voor locaties waar openbaar vervoer geen aantrekkelijke vervoersoptie is, kan carpoolen een optie zijn. Uit onze resultaten leren we dat bezoekers hier wel toe bereid zijn en dat de organisator ook hier de touwtjes in handen kan nemen. Verwijzen naar een betrouwbare website of app kan hier al een eerste stap zijn. Evenementbezoekers blijken ook gevoelig voor zogenaamde incentives: carpoolers belonen met een drankbon of souvenir kan hen over de streep trekken om extra passagiers mee te nemen.


  • Iedereen op dezelfde golflengte

De ‘host’ van jouw evenement (de stad, met haar inwoners en lokale handelaars) is een belangrijke partner in de organisatie. Ze moeten ‘mee zijn’ met jouw verhaal en dus ook jouw mobiliteitsplan. Handelaars willen goed bereikbaar blijven, inwoners willen geen overlast of wildparkeerders, de stad wil jouw evenement misschien gebruiken als uithangbord voor de regio. Een rondetafelgesprek met de betrokken partijen, waarin zij ook hun bezorgdheden kunnen uiten en je samen zoekt naar oplossingen voor de mobiliteitsuitdagingen, is een evidentie.


Met het versoepelen van de coronamaatregelen zien we de langverwachte heropstart van het openbare leven. Sociale agenda’s worden van onder het stof gehaald en we kijken reikhalzend uit naar een gevulde festivalzomer zoals vroeger. Meer sociale ontmoetingen betekenen ook meer verplaatsingen en meer verkeer. We merken nu al de eerste nostalgische mijmeringen naar de rust van de lockdown, en dan vooral op het vlak van verkeer.


Één van de lessen uit de pandemie is dan ook dat we genoten hebben van minder auto’s op de weg. Op dat vlak willen we dus niet terug naar het oude. Maar dat vraagt - zoals de virusexperten ons de voorbije twee jaar vaak op het hart drukten - een inspanning van ons allemaal. Met deze eenvoudige stappen willen we evenementorganisatoren alvast aanmoedigen een steentje bij te dragen.


Meer info over ons onderzoek en tussentijdse onderzoeksresultaten?

Contacteer ons via publiekeimpact@kdg.be